Esin BAYRAK
Rize Ziraatçılar Derneği Başkanı Müfit Akman çay üreticilerinin çay bahçelerinden daha iyi ürün alabilmesi için yapılması gereken çalışmaları aktardı.
Akman açıklamasında “ Bitkilerin verim ve ürün kalitesini arttırmak için toprağa organik veya kimyasal maddelerin verilmesi işlemine gübreleme denir. Gübrelemede temel amaç toprakta noksan olan bitki besin elementlerini yeterli seviyeye getirmektir. Tüm bitkilerde olduğu gibi çay bitkisinin büyümesi gelişmesi ve kaliteli sürgün verebilmesi için zamanında, çay bitkisi ve topraklarına uygun gübreleme yapılması gereklidir. Gübrelemeyi doğru şekilde, zamanda, doğru miktarda yapmak gerekir. Toprakta bitki besin elementleri belirli bir miktarda bulunur. Ancak zaman içerisinde bitkiler tarafından alınan besin elementleri toprakta zamanla azalır. Bitkilerin verimden düşmesine neden olan bu durumda toprakta azalan besin elementleri gübreleme ile tamamlanır ve bitkilerin beslenmesi kaliteli ürün vermesi sağlanır. Özellikle Çay gibi çok yıllık bitkilerin topraktan aldıkları aynı besin elementleri toprağın verimsiz hale gelmesine ve ÇAY bitkisinde kalitesiz sürgüne, verimin düşük olmasına neden olur. Kar yağışı bütün tarımsal üretimde olumlu etki yapar. Çay bahçelerinde de kar havadaki azot kar suyu ile birlikte toprağa inerek, bitkilere faydalı hale dönüşür, hastalıklar azalır, verimli, kaliteli sürgün oluşur. Kar yağışı tarımda üretici için berekettir. Çay bitkisi toprak yapısı (asitlik oranı)PH sı 5.50-6.50 arasında uygun gelişme gösterir. Çay bitkisi PH düşük olan topraklarda verim düşüklüğü gösterir. Kullanılan kimyasal gübrelerin önerilen dozların üzerinde verilmesi toprağın fiziksel yapısını bozar ve toprak giderek verimsizleşir. Çay bahçelerinde bitki besin elementi eksikliğinin doğal çiftlik gübresi kullanılarak giderilmesi uygundur. Çiftlik gübresi 3-4 yılda bir dekara 3-4 ton hesabı ile tekniğine ve talimatlara uygun 1/10 budama yapılmış çay bahçelerine verilmelidir. Çiftlik gübresi kullanma imkânı olmadığı zaman önerilen Kimyasal gübrelerden 25-5-10 NPK özel çay gübresi çay bahçeleri için önerilmektedir. Dekara 60-80 kg kadar verilmelidir. Tavsiye edilen miktar dışında fazla verilecek gübre, fazla ürün almak anlamına gelmeyecektir. Paramızın boşa gitmesine, çevre ve su kaynaklarının kirlenmesine, Toprak yapısının bozulmasına neden olacaktır. Çay bahçelerinde gübreleme öncesi bakım işlemleri yapılmalı ot ve yosun kaplı toprak yüzeyi temizlenmeli, budanan alanlarda çapalama yapılmalı ve gübrelemede iklim şartlarına göre % 60/70 lik kısmın Mart-Nisan aylarında, % 30/40 lık kısmın 1. sürgün sonunda verilmesi daha uygundur. Çay bahçesine girmeden sadece toplayıcılık yaptırılarak sektörün, bitkinin yaşatılması sürdürülebilir değildir. Çay bahçelerine özel çay gübresi 25-5-10 NPK Gübresi çay ocaklarının aralarına dallarının iz düşümüne set aralarına sürgün oluşmadan iklim koşularına göre (Mart ayı ve Nisan ayı ilk haftasında) tavsiye edilen miktarda (dekara 60-80 kg)doğru bir şekilde verilmelidir. Kimyasal Gübre kullanmadan önce Toprak analizi yapılarak gübre verilmesi en uygun olandır. Son yıllarda ve şu anda Gübre fiyatlarındaki aşırı artış dikkate alınmalı ve Bilinçsiz gübre kullanılmasından vazgeçilmelidir. Tarım alanlarına kar yağması Anadolu’da çiftçiler için bolluk ve berekettir. Çay bahçelerine bitkinin dinlenme döneminde kar yağmasının toprak yapısına, kalite ve verime olumlu etkisi vardır. Kar suyu topraktaki mineralleri çözerek bitkilerin faydalı mineralleri (azot-potasyum-kalsiyum-demir) alımını sağlar. Kış döneminin iklim değişikliği etkisi ile Çay Bölgesinde yağışların azalması Yağmur-Kar yağmadan geçmesi çay bitkisi için olumsuz etki yapabilir. Yağışların azalması verilen gübrenin bitkiler tarafından alınmasını olumsuz yönde etkileyebilir. Gübrenin çay bahçelerinin üzerine serpme şeklinde verilmesi, ocakların üzerinde kalan gübrelerin değneklerle vurularak silinmesi yanlıştır. Böyle uygulama yapılması çay bitkisinin zarar görmesine, bitkinin gübreden faydalanmadan emek ve paranın boşa gitmesine neden olur. Bilinçsiz bir şekilde verilen ve toprak yapısına uygun olmayan gübrelerin (Nitratlı azotlu, Amonyum sülfatlı gübreler) çay bahçelerinde sürekli kullanılması toprak yapısının bozulmasına ve çay bitkisinin topraktaki besin elementlerinin yeterli alımını zorlaştıracağı gibi kalite ve verim kayıplarına neden olacaktır. Bilinçsizce fazla Kimyasal gübre kullanımından vazgeçmeliyiz” dedi.
